Sekcja kajakowa powstała w 1931 roku, kiedy to do WKS Wawel, jako Oddział Wodny, dołączyło piętnastu członków KKW-29 (Kolejowego Klubu Wodnego powstałego w 1929 roku), którzy dodatkowo wnieśli także osiem kajaków – składaków. Z chwilą dołączenia do WKS Wawel Oddział Wodny przystąpił również do Polskiego Związku Kajakowego. Sekretariat sekcji mieścił się przy ul. Św. Filipa 12/7 w Krakowie.

Rok 1932 przyniósł rozwój Oddziału, sekcja liczyła już trzydzieści cztery osoby, ale w dalszym ciągu miała charakter bardziej turystyczny niż sportowy, dzięki czemu wywalczyła 1. miejsce za największy przepłynięty średni kilometraż wśród wszystkich klubów zrzeszonych w PZK.

Plakat promujący I Regaty Kajakowe o Mistrzostwo Polski organizowane przez WKS Wawel w 1933 r. Fot. E. Jabłońska

W 1933 roku oddział liczył już sześćdziesięciu sześciu członków, a zarząd wybrany na Walnym Zebraniu został znacznie poszerzony. PZK uznając oddział za najsilniejszy i najlepiej zorganizowany klub kajakowy, powierzył mu, w uznaniu jego osiągnięć, misję przygotowania pierwszych kajakowych mistrzostw Polski. Duszą wszystkich prac był prezes Oddziału Kajakowego WKS Wawel inż. T. Rżąca. Zawody te odbyły się 23 lipca i wbrew przewidywaniom okazały się sporym sukcesem – do kontroli technicznej stanęło siedemdziesiąt kajaków. Zawody zdominował Klub Kanuistów z Katowic, ale zawodnicy Wawelu również zaznaczyli swoją obecność – wywalczyli łącznie trzy medale – dwa srebrne i jeden brązowy.

1934 rok przyniósł dalszy rozwój sekcji, która liczyła aż dziewięćdziesiąt sześć osób. Oddział pod tym względem należał do pierwszych w Polsce, był najaktywniejszy w wyczynie i turystyce. W maju odbyły się I Międzynarodowe Górskie Mistrzostwa Polski na Dunajcu, które odbyły się w formie regat górskich – trasa biegła Dunajcem od Nowego Targu przez Szczawnicę do Nowego Sącza. Poza reprezentacją Polski startowali jeszcze Austriacy, Niemcy i Czechosłowacy – łącznie czterdzieści jeden osad. Obcokrajowcy dysponowali dużo lepszym sprzętem, który pozwalał im na osiągnięcie znacznej przewagi nad Polakami. Jednak reprezentacja Wawelu nie zawiodła i wywalczyła trzy medale. W kolejnych w tym roku mistrzostwach Polski, które odbyły się w lipcu w Warszawie, reprezentanci Wawelu wywalczyli pierwsze w historii Klubu tytuły mistrzów Polski: osady Sołtys–Kielor i Przybylski–Dziewiński oraz Przybylski w jedynkach. Brązowy medal wywalczyła osada Lis–Patyk. Nagrodę „Jesiotra”, ufundowaną przez Polski Związek Kajakowy, zdobyła osada WKS Wawel Sołtys–Kielor. W Kajakowych Mistrzostwach Krakowa, które odbyły się jesienią, wysoką formę potwierdzili Sołtys–Kielor oraz Przybylski–Dziewiński zdobywając złote medale, pozostali zawodnicy jak Lis–Patyk, Gablankowski czy Jachimowicz również zajęli miejsca na podium.

Kajakarze podczas postoju w pobliżu pomostu. W głębi widoczny Zamek Królewski na Wawelu. 1933. Fot. NAC

W roku 1935 oddział nadal zajmował czołowe lokaty zarówno w konkurencjach turystycznych, jak i w wyczynowych. Liczba członków wzrosła do stu dziesięciu. Był to owocny sezon, do sukcesów należy zaliczyć tytuły mistrzów Polski zdobyte przez Nowaka w jedynkach składanych wyścigowych na 10 km oraz dwójki Przybylski i Kielor, którzy królowali na dystansie 1 km. W 1935 roku Wawel zwyciężył w klasyfikacji klubowej Polskiego Związku Kajakowego. Sklasyfikowano trzydzieści dwa kluby, a Wawel zdobył 97 punktów, wyprzedzając o 43 punkty TG „Sokół” Grudziądz, zdobywając tym samym nagrodę przechodnią – srebrną plakietę ufundowaną przez kapitana związkowego dr. Bolesława Lustra.

Oddział słynął również ze swojej rozległej i ciekawej działalności. Reporter „Sportu Wodnego” pisał z wyraźnym uznaniem: W nadchodzącym sezonie przygotowuje Oddział szereg ciekawych imprez tak sportowych, jak i turystycznych. Do najciekawszych należeć będą Międzyklubowe Mistrzostwa Wawelu oraz organizowany po raz pierwszy w Polsce Maraton kajakowy na dystansie 193 kilometrów. Z imprez turystycznych wymienić należy szereg obozów wędrownych na Jeziorach Augustowskich, na Bracławszczyźnie, na pojezierzu Kaszubskim i na Pińszczyźnie. Na powyższe imprezy zapewnia Oddział – swym Członkom – wybitne ulgi przejazdowe i kwaterunkowe.

W czerwcowych Międzynarodowych Mistrzostwach Polski, które odbyły się w formie wyścigu górskiego, po dwóch dniach zawodów w jedynkach mężczyzn Wilhelm Sołtys utrzymał srebrny medal, a osada Przybylski–Kielor również mistrzostwo Polski w dwójkach. W lipcu, w Poznaniu na jeziorze Kiekrz, odbyły się III Kajakowe Mistrzostwa Polski, w których wystartowało stu trzydziestu wioślarzy w osiemdziesięciu kajakach. Zawody miały tragiczny przebieg – już w pierwszym wyścigu, wskutek bardzo ciężkich warunków (wyjątkowo silny wiatr) kajak Karola Kremera i Czesława Nowaka przewrócił się i zanim dotarła pomoc, zawodnicy zginęli. Jak donosił „Raz, Dwa, Trzy” w nr 29 z 16 lipca 1935 roku: wydarzyło się więcej wypadków, jednakowoż wszystkich zawodników udało się uratować. Zawodnicy jednej z łodzi topili się nawet ośmiokrotnie […]. Wawel wywalczył trzy medale – dwukrotnie złoto zdobyli Przybylski– Kielor oraz Nowak, z kolei Dziewiński–Majcher zdobyliby srebrny medal, ale w ich konkurencji nie rozegrano mistrzostw, ponieważ wystartowały mniej niż cztery kajaki.

Wilhelm Sołtys i Franciszek Kielor podczas regat. 1934. Fot. NAC

Następny rok 1936 właściwie niczym się nie różnił się od poprzedniego, kajaki turystyczne przepływały dziesiątki tysięcy kilometrów, a zawodnicy zdobywali na zawodach najczęściej pierwsze i drugie miejsca. Jedna z osad Wawelu była nawet brana pod uwagę przez Polski Związek Kajakowy do startu w igrzyskach olimpijskich, których gospodarzem był Berlin.

Rok 1937 stanowił wstrząs dla członków oddziału kajakowego Wawelu. Ta tak wspaniale rozwijająca się i dobrze rokująca sekcja została niespodziewanie rozwiązana jednym pociągnięciem pióra. W roku tym uchwalono nowy statut KS Wawel, który uzależnił członkostwo w klubie od czynnej służby wojskowej. Wielu członków Oddziału Wodnego przeszło do Towarzystwa Urzędników Miejskich. Tylko najstarszym trudno było pogodzić się z wizją rozłąki i całą grupą przeszli do Ligi Morskiej i Kolonialnej.

Oprac. na podst.: Wojskowy Klub Sportowy Wawel 1919-2019: publikacja jubileuszowa. – Kraków, 2019.